Anlaşmalı Boşanmada Dikkat Edilmesi Gerekenleri Avukat Aydın Aydar Anlattı

Evlilik birliğini sonlandırma kararı alan çiftler için hukuki sürecin nasıl ilerleyeceği genellikle büyük bir soru işaretidir. Çekişmeli davaların yıllar süren yıpratıcı atmosferinden kaçınmak isteyen pek çok kişi çareyi anlaşmalı boşanma yolunda bulmaktadır. Ancak toplumda “tek celsede kolayca biten bir süreç” olarak algılanan anlaşmalı boşanma, aslında kelimelerin özenle seçilmesi gereken, geri dönüşü olmayan ciddi hukuki sonuçlar doğuran son derece hassas bir virajdır. İstanbul’da aile hukuku alanında otuz yılı aşkın süredir sayısız davaya yön veren ve “Boşanma Avukatı Aydın Aydar’ın Anıları” isimli kitabıyla tecrübelerini hukuk dünyasıyla paylaşan uzman hukukçu Avukat Aydın Aydar, bu görünürde basit ama özünde karmaşık sürecin gizli tehlikelerini ve dikkat edilmesi gereken hayati noktaları detaylı bir şekilde masaya yatırıyor.

Aydar’ın vurguladığı en temel nokta, boşanma protokolünün sıradan bir sözleşme olmadığı, aksine tarafların ve varsa çocukların tüm geleceğini şekillendiren anayasal bir temel olduğudur. Kulaktan dolma bilgilerle veya internetten indirilen taslak metinlerle yola çıkmanın, ileride içinden çıkılmaz yeni davalara ve büyük maddi kayıplara yol açacağı gerçeği, otuz yıllık mahkeme salonu tecrübesiyle sabit bir durumdur. Şimdi, bu kritik sürecin hukuki boyutlarını uzman ismin penceresinden derinlemesine inceleyelim.

Anlaşmalı Boşanmanın Hukuki Çerçevesi ve Temel Dinamikleri

Türk Medeni Kanunu kapsamında evlilik birliğinin sarsılması nedenine dayanan boşanma türlerinden biri olan anlaşmalı boşanma, kanun koyucu tarafından belirli ve kesin şartlara bağlanmıştır. Avukat Aydın Aydar, mahkemelerin bu konudaki tutumunun son derece net olduğunu ve usul kurallarında en ufak bir esnekliğe dahi yer verilmediğini belirtiyor. Sürecin sorunsuz ilerlemesi için kanunun aradığı şartların eksiksiz bir biçimde yerine getirilmesi hukuki bir zorunluluktur.

Türk Medeni Kanunu Kapsamında Aranan Kesin Şartlar

Hukuk sistemimiz, ailenin korunması ilkesi gereği boşanma süreçlerini belirli filtrelere tabi tutmuştur. Anlaşmalı olarak ayrılmak isteyen çiftlerin sadece “biz anlaştık” demeleri hukuken yeterli değildir. Kanun, bu beyanın altını dolduracak somut ve şekli şartlar aramaktadır. Bu şartların herhangi birinin eksikliği, davanın reddedilmesine veya çekişmeli boşanma davasına dönüşmesine neden olmaktadır.

Evlilik Süresi ve Bir Yıl Kuralının Aşılmazlığı

Avukat Aydın Aydar’ın sıklıkla karşılaştığı ve danışanlarını en çok uyardığı konuların başında bir yıllık evlilik süresi kuralı gelmektedir. Türk Medeni Kanunu, eşlerin evlendikleri tarihten itibaren en az bir tam yıl geçmiş olmasını zorunlu tutmaktadır. Bu süre dolmadan açılan davalar, mahkeme tarafından esasa dahi girilmeden usulden reddedilir. Aydar, bu sürenin hesaplanmasında resmi nikah tarihinin baz alındığını, düğün veya nişan tarihinin hiçbir hukuki geçerliliği olmadığını özellikle vurguluyor. Bir yıl dolmadan ayrılmak isteyen çiftlerin mecburen çekişmeli boşanma davası açmak zorunda kalacakları gerçeği, sürecin en başından bilinmesi gereken temel bir unsurdur.

İradelerin Mahkeme Huzurunda Bizzat Beyan Edilmesi

Çekişmeli davalarda taraflar duruşmalara katılmadan sadece avukatları aracılığıyla süreci yürütebilirken, anlaşmalı ayrılıklarda durum tamamen farklıdır. Avukat Aydın Aydar, hakimin tarafların iradelerinin serbestçe, hiçbir baskı altında kalmadan açıklandığına bizzat kanaat getirmesi gerektiğini ifade ediyor. Bu nedenle her iki eşin de duruşma günü ve saatinde mahkeme salonunda bizzat hazır bulunması, hakimin sorularını yanıtlaması ve protokolden doğan sonuçları kabul ettiklerini sözlü olarak beyan etmeleri emredici bir kuraldır. Taraflardan birinin duruşmaya katılmaması halinde dava kesinlikle karara bağlanamaz.

Kusursuz Bir Boşanma Protokolü Hazırlamanın İncelikleri

Sürecin kalbini ve beynini oluşturan metin, şüphesiz ki boşanma protokolüdür. İstanbul gibi karmaşık malvarlığı ilişkilerinin ve yüksek yaşam maliyetlerinin olduğu bir metropolde, bu protokolün sıradan cümlelerle geçiştirilmesi mümkün değildir. Otuz yıllık mesleki birikimiyle Aydın Aydar, protokolün her bir kelimesinin adeta bir cerrah titizliğiyle yazılması gerektiğinin altını çiziyor. Gözden kaçan tek bir detay, yıllar sürecek yeni maddi ve manevi tazminat davalarının habercisi olabilir.

Maddi ve Manevi Tazminat Haklarının Netleştirilmesi

Boşanma anında taraflar genellikle süreci bir an önce sonlandırma psikolojisiyle hareket ederek tazminat haklarından feragat etme eğilimi gösterirler. Ancak Aydar, bu feragat beyanlarının hukuki sonuçlarının çok ağır olduğunu belirtiyor. Protokolde maddi ve manevi tazminat taleplerinin açık, anlaşılır ve rakamsal olarak net bir biçimde ifade edilmesi gerekir. “Tazminat talep etmiyorum” veya “Tazminat konusunda anlaştık” gibi muğlak ifadeler yerine, tutarın, ödeme şeklinin ve zamanının kesin sınırlarla çizilmesi gerekmektedir. İleride yaşanabilecek enflasyonist etkiler veya ödeme güçlükleri göz önüne alınarak cezai şartların protokole eklenmesi de tecrübeli bir avukatın dokunuşunu gerektirir.

Yoksulluk Nafakası ve Geleceğin Güvence Altına Alınması

Yoksulluk nafakası, evliliğin bitmesiyle yoksulluğa düşecek olan eşin diğerinden talep ettiği bir maddi destek kalemidir. Anlaşmalı boşanmalarda tarafların nafaka miktarında mutabık kalması yetmez, bu nafakanın hangi koşullarda artırılacağı da belirlenmelidir. Avukat Aydın Aydar, özellikle Türkiye’deki ekonomik dalgalanmaları göz önünde bulundurarak, nafakaya her yıl uygulanacak artış oranının (örneğin TÜFE, ÜFE oranında veya sabit bir yüzde ile) protokole mutlak surette yazılması gerektiğini ifade ediyor. Aksi takdirde, her yıl nafaka artırım davası açmak gibi yorucu bir hukuki maratonun içine düşmek kaçınılmazdır.

Velayet ve Ortak Çocukların Geleceğinin Düzenlenmesi

Evlilik birliği içinde dünyaya gelen çocukların durumu, mahkemelerin üzerinde en çok durduğu ve en hassas olduğu konudur. Aydar’ın hukuki felsefesinde çocukların psikolojik ve fiziksel sağlığı her zaman davaların merkezinde yer alır. Taraflar kendi aralarında anlaşsalar bile, bu anlaşma çocuğun menfaatlerine aykırıysa hakim bu maddeyi reddetme yetkisine sahiptir.

Çocuğun Üstün Yararı İlkesinin İşletilmesi

Velayetin kimde kalacağı, diğer eşin çocukla hangi günlerde, hangi saat aralıklarında, bayramlarda veya sömestr tatillerinde nasıl kişisel ilişki kuracağı saniye saniye protokole işlenmelidir. “Hafta sonları babası görecektir” gibi genel geçer bir ifade hukuken yetersiz ve icra edilebilirliği zayıf bir ifadedir. Bunun yerine, “Her ayın birinci ve üçüncü cumartesi günü sabah 10.00’dan pazar akşamı 18.00’e kadar” şeklinde spesifik ve net zaman dilimleri belirlenmelidir. Ayrıca iştirak nafakası (çocuk için ödenen nafaka) miktarı ve çocuğun eğitim, sağlık, servis gibi ekstra giderlerinin kim tarafından, hangi oranda karşılanacağı da yoruma mahal bırakmayacak şekilde kaleme alınmalıdır.

Karmaşık Mal Paylaşımı Süreçleri ve Gizli Tehlikeler

İstanbul’daki boşanma davalarının en zorlu aşamalarından birini mal paylaşımı oluşturur. Avukat Aydın Aydar, evlilik içinde edinilen malların tasfiyesinin, anlaşmalı boşanma protokolü en ustalık gerektiren bölümü olduğunu belirtmektedir. Gayrimenkuller, lüks araçlar, şirket hisseleri ve günümüz dünyasının gerçeği olan dijital varlıkların adil bir şekilde bölünmesi, derin bir hukuki ve finansal okuryazarlık gerektirir.

Gayrimenkul ve Araç Devirlerinde Yapılan Kritik Hatalar

Taraflar bir ev veya araba üzerinde anlaştıklarında, protokolde sadece “X ev kadına, Y araç erkeğe bırakılacaktır” demek büyük bir hatadır. Aydar, bu tür mülkiyet devirlerini içeren anlaşmalarda taşınmazın tam adresinin, ada, parsel ve bağımsız bölüm numaralarının, aracın ise marka, model ve plaka ve şasi numaralarının eksiksiz yazılması gerektiğini vurguluyor. Daha da önemlisi, devir işlemlerinin ne zaman, hangi şartlarda ve masrafların kimin tarafından karşılanarak yapılacağı açıkça belirtilmelidir. Aksi durumda, taraflardan birinin devir işlemi için tapu veya noter dairesine gitmekten imtina etmesi halinde, sürecin tıkanması ve yepyeni bir “tapu iptal ve tescil” davası sürecinin başlaması içten bile değildir.

Modern Zenginlik Araçları Şirket Hisseleri ve Kripto Varlıklar

Günümüzde mal paylaşımı sadece ev ve araba ile sınırlı değildir. Özellikle ticaretle uğraşan çiftlerde şirket hisselerinin devri veya şirket borçlarının sorumluluğu büyük krizler yaratabilir. Aydın Aydar, ticaret hukuku ile aile hukukunun kesiştiği bu noktalarda son derece dikkatli olunması gerektiğini belirtiyor. Şirket kâr payları, eşlerin birbirlerinin şirketlerindeki ortaklık durumlarının tasfiyesi ve son yıllarda sıklıkla karşılaşılan kripto para cüzdanlarının durumu protokole dahil edilmelidir. Dijital varlıkların izinin sürülmesi ve değerlemesinin yapılması, 2026 yılının en önemli hukuki meselelerinden biridir ve bu alanların protokolde boş bırakılması ciddi hak kayıplarına yol açar.

Duruşma Günü Mahkeme Salonunda Yaşanan Hukuki Gerçekler

Protokolün kusursuz bir şekilde hazırlanması ve imzalanması, davanın bittiği anlamına gelmez. Sürecin yargısal boyutu, hakimin tarafları bizzat dinleyeceği duruşma gününde gerçekleşir. Bu aşamada hakimin rolü, sadece önüne gelen belgeyi onaylayan bir makam olmaktan çok daha fazlasıdır.

Hakimin Müdahale Yetkisi ve Protokolün Revizyonu

Türk hukuku, aile mahkemesi hakimine anlaşmalı boşanma protokolüne müdahale etme yetkisi vermiştir. Eğer hakim, tarafların yaptığı anlaşmada hukuka, ahlaka veya tarafların ekonomik sosyal durumlarına açıkça aykırı bir durum tespit ederse (özellikle çocukların nafakası ve velayeti konularında), protokolde değişiklik önerebilir. Avukat Aydın Aydar, hakimin önerdiği bu değişikliğin her iki tarafça anında ve duruşma salonunda kabul edilmesi gerektiğini, aksi takdirde anlaşmalı boşanma şartlarının ortadan kalkacağını ve davanın reddedileceğini veya çekişmeli sürece evrileceğini hatırlatıyor. Bu nedenle mahkeme gününe tarafların her türlü senaryoya hazırlıklı bir şekilde, avukatları eşliğinde gitmeleri hayati önem taşır.

Yılların Tecrübesi Işığında Güvenli Bir Gelecek İçin Tavsiyeler

Boşanma, sadece iki kişinin yollarını ayırması değil, aynı zamanda geçmişin tasfiyesi ve yeni bir hayatın hukuki temellerinin atılmasıdır. Bu süreçte yapılacak en ufak bir hata, yepyeni bir hayata başlarken ayağınıza dolanacak prangalara dönüşebilir.

Alanında Uzman Bir Boşanma Avukatıyla Çalışmanın Önemi

Avukat Aydın Aydar, 30 yılı aşkın meslek hayatında edindiği vizyonla, anlaşmalı boşanma süreçlerinin asla hafife alınmaması gerektiğini bir kez daha yineliyor. Birçok kişinin “nasıl olsa anlaştık, avukata gerek yok” diyerek kendi başlarına yürüttükleri süreçlerin, aylar veya yıllar sonra telafisi imkansız maddi zararlar ve manevi çöküntülerle avukatların önüne geldiğini belirten Aydar, önleyici hukukun önemine dikkat çekiyor. Doğru, kapsamlı ve gelecekteki tüm ihtimalleri kapsayan “su sızdırmaz” bir protokol hazırlatmak, hukuki güvenliğiniz için yapabileceğiniz en büyük yatırımdır. Unutulmamalıdır ki, iyi bir boşanma avukatı sadece evliliğinizi sonlandıran kişi değil, aynı zamanda yeni hayatınızın güvenli sınırlarını çizen bir hukuk mimarıdır.